zondag, januari 03, 2016

Weet je nog oudje, de goede oude tijd....

Boodschappen van zo'n 50 tot 55 jaar terug.

Ik leef nu en ga graag mee in de veranderingen. Voor deze keer hoe het met  eten bij ons thuis met het grote gezin met twaalf kinderen, in het grote vrijstaande huis buiten de bebouwde kom toeging met voeding. Deze tijd ligt ver achter mij en we leven nu en niet 55 jaar geleden. Ik ben het jongste kind. Toen ik geboren was ging mijn oudste broer naar Zuid-Afrika en mijn een na oudste broer in militaire dienst.

Thuis werd met het grote gezin veel moestuin gegeten. Thuis was een tuindersbedrijf, nog langer terug heette dat warmoezenier. We woonden in een groot huis, met daarnaast een schuurgang en daarnaast een schuur waar voorheen de koets in werd geparkeerd. Aan deze schuur waren twee delen voor een paardenstal en een houtloods.

Besproeid werd er, ook met spullen zo giftig waren dat ze  nu meer verkocht mogen worden.
Uit overlevering heb ik gehoord dat bij ons thuis een broer aan tafel de sla wegsmeet, omdat die kort van te voren door hem besproeid was met een gifmiddel.

In juni werd na het avondeten, wanneer de keukeneettafel leeg was, de manden met tuinbonen uitgestrooid. Tuinbonen pellen met velen. Niet iedereen hoefde mee te pellen. Later in het seizoen de snijbonen, Spekbonen, sperziebonen. Iedereen meehelpen met de uiteinden verwijderen en door de helft snijden. Wecken van de bonen.

Als mijn moeder in de zomer te weinig groenten had, werd er iemand naar de moestuin gestuurd met de mededeling: 'kijk eens of de snijbiet al weer groot genoeg is'.  Ik oogstte graag enkele rabarberstelen op de dijk aan de vaartkant. Kookte ik voor mezelf met wat suiker.

Fruit kwam uit de boomgaard achter het huis en fruit uit de moestuin. 

In het dorp waren drie protestantse kruideniers en deze kwamen om de beurt op maandag langs in de grote schuur waar de was werd gedaan met twee langzaamwassers en het water werd gekookt in de met briketten gestookte waterketel.
Afhankelijk van de kruidenier werd of op dinsdag of op woensdag de kruidenierswaren gebracht. Een enkele winkelier deed losse snoepjes onderin de doos. Deze kruideniers wisten niet dat zij de voorlopers van AH.nl waren.:-))

Het vlees kwam van de slager. Niet iedere dag vlees. De middelbare scholieren haalden vlees in de stad bij een goedkopere slager. De melk van de melkboer of de boer in emmers bezorgd en in de koele kelder geplaatst.

De kaas werd besteld en bezorgd. Een grote ronde tien kilo kaas ging gemakkelijk op.  

Het brood kwam van de bakker. Als je 's middags van school thuis kwam, sneed je een boterham in een kast en belegde die naar smaak met stroop of jam of kaas.

We aten op zondag soep, hoofdmaaltijd met vlees en custardpudding of Haagse bluf of biest of zelfgemaakte yoghurt toe.  Op maandag, de wasdag, de restjes van de zondag. Op zaterdag gebroken rijst gekookt in water of melk. Geserveerd met suiker of luxe met kaneel en suiker. Eind zestiger jaren vervangen door nasi van hele rijst.

De bakker dronk vaak 's morgens een kopje koffie mee. Dan was mijn vader tijdens koffietijd uit de naast het huis gelegen tuindersbedrijf er bij. Ook de knechts gingen met koffietijd naar huis in hun arbeidershuizen.
De koffie die 's avonds over bleef ging werd bewaard in een ronde aardewerken kan en deze werd 's morgens verwarmd en met de gekookte melk geserveerd. Vergelijk dat eens met nu.  We zetten koffie wanneer we koffie willen. Opgewarmde koffie? Bah.

's Avonds  werden de koffiebonen handmatig gemalen met de wandkoffiemaler. Een vol glazen bakje. Een schepje Buisman er bij. Buisman versterkte de koffiesmaak en zat in een busje. Ketel water koken op het butagaskookpit. Melk in de melkkoker koken op dezelfde butagaskookpit. Serveren maar, speculaasje er bij?

Alcohol bestond uit een advocaatje bij verjaardagen en pa rookte zijn Agio sigaren. Limonadesiroop op verjaardagen. Priklimonade zoals Exota kwam later in zwang.

5 opmerkingen:

  1. Ik denk nog wel eens aan het fruit in mijn jeugd. Eén bij uitzondering twee stuks per dag. En ik vond het zo lekker.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Mooi geschreven!

    Ben zelf geboren in de jaren 70 en luxe en overvloed zoals nu ben ik niet mee opgegroeid...

    Je Post doet me denken aan het boek knielen op een bed violen van Siebelink...

    BeantwoordenVerwijderen
  3. @Izerina. Idd vooral de vox d'orsnge appel vond ik lekker

    @Anoniem. Volgens mij steeg de welvaart in de jaren 70 erg. Eind 80 kwam er een forse crisis.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ik kom uit een arbeidersgezin met 10 kinderen. Wij waren een katholiek gezin en de lagere school kinderen gingen iedere morgen naar de schoolmis..... Mijn vader had een grote moestuin en mijn moeder weckte van alles in. Van de groenteboer kocht ze elke week 12 sinaasappels, voor iedereen eentje en op hoogtijdagen een paar bananen voor in de vruchtenbowl. Appels, peren, bessen, pruimen en, kruisbessen kwamen ook uit eigen tuin en werden ook geweckt of deels opgeslagen (appels) voor de wintermaanden. Nu ik zelf sinds een aantal jaren een moestuin en een boomgaard(je) heb zie ik de hoe hard mijn ouders gewerkt hebben, naast hun baan en huishouden, om ons te voeden!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Leuk om te lezen. Sommige dingen herken ik , Andere totaal niet.
    In principe heel eenvoudig het leven van vroeger, al was het vaak hard werken om een huishouden draaiende te houden.

    BeantwoordenVerwijderen